گويى ] از خراش تير 2 به وجود آمده است . رنگش سفيد و شكلش زيباست و در فلسطين يافت مىشود . ديسقوريدس : سنگ يوديقوس 3 در حبشه 4 يافت مىشود ، شبيه بلوط و [ به رنگ ] سفيد مايل به سرخ است . رويش خطهايى [ ديده مىشود ] كه گويى [ مخصوصا ] كنده‌كارى شده است . محصول سايش آن مزه ندارد . سنگ مثانه را خرد مىكند . الترنجى مىگويد كه بهترين « سنگ جهودان » - دينورى است . 5 ( 1 ) . خارهاى فسيل شدهء خارپشت دريايى Cidarus glandiferus ؛ سراپيون ، 219 ؛ ميمون ، 164 . بيرونى در الجماهر ( 261 ) از « حجر اليهود » ياد مىكند و خاطرنشان مىكند كه اين باقىمانده‌هاى سنگ شدهء حيوان دريايى است . نيز نك . ديوسكوريد ، V ، 117 ؛ ابو منصور ، 148 ؛ ابن سينا ، 283 ؛ I , Dozy ، 252 . ( 2 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : بالشهر ، بايد خواند بالسهم ، قس . ديوسكوريد ، V ، 117 . ( 3 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : حجر بوريقون ، بايد خواند حجر يوديقون - - « سنگ جهودان » ، نك . ديوسكوريد ، V ، 117 . اين در نسخه‌هاى ب و پ اشتباها به صورت عنوانى جداگانه آمده است . ( 4 ) . بارض حبشه ، ديوسكوريد V ، 117 : بفلسطين . V , D - G ، 155 : « in Judea » . ( 5 ) . اجود حجر اليهود الدينورى ، پ : اجود حجر البيوت . 302 . حجر ارمنى 1 - « سنگ ارمنى » ، ازوريت ثاوفرسطس : رنگ [ سنگ ارمنى ] همان رنگ لاجورد 2 است و به همين جهت لاجورد را ارمنياقون 3 مىنامند . پولس : برخى از مردمان آن را بزر الحجر 4 مىنامند ؛ اين بوراسطوماخوس 5 سنگ شده به رنگ سفيد است . ( 1 ) . Lapis Armeniacus ؛ برخى آن را با لاجورد يكسان مىدانند ؛ ابو منصور ، 154 ؛ I , Dozy ، 250 . لكن بيرونى در اينجا آن را از نظر رنگ با لاجورد مقايسه مىكند و به همين جهت تعريف آن به عنوان ازوريت 2 Cu CO 3 . Cu ( OH ) 2 محتمل‌تر است ؛ نك . بيطار ، 633 ؛ الجماهر ، 464 ، يادداشت 1 . ( 2 ) . اللازورد - صورت عربى « لاژورد » فارسى ( II , Vullers ، 1068 ؛ Lane ، 2659 ) ، و از همين‌جا « لازوريت » روسى . اين مادهء معدنى مركب به رنگ آبى تند و كدر است ؛ نك . الجماهر ، 182 و ابن سينا ، 382 . ( 3 ) . ارمنياقون - يونانى . ( 4 ) . بزر الحجر - « تخم سنگ » يا « تخم سنگى » . ( 5 ) . نسخهء پ : بوراسطوماخوس ، نسخهء الف : نوراسطوماخوس ( ؟ ) .